wo, 03-01-2017, 12:37
Nieuws

5 vragen aan onze sectorspecialist Chemie: Erwin van der Meer 

Een van de sterkste sectoren in Zeeland is de chemische industrie. Grote namen als ICL-IP, Eastman, Yara, Total (Zeeland Refinery) en Arkema zijn er gevestigd. Dow heeft in Terneuzen zelfs zijn grootste vestiging buiten de VS. Dat verrast veel mensen, het past niet bij het beeld dat zij van Zeeland hebben als toeristische regio. Maar wist u dat industrie met 20% het meest bijdraagt aan het bruto regionaal product van Zeeland?

Door het beantwoorden van de 5 meest gestelde vragen geeft onze sectorspecialist Erwin van der Meer een inkijkje in die andere banenmotor van Zeeland: de chemische industrie.

1. Wat zit er aan chemie in Zeeland en waar zit het?

Zeeland kent een heel diverse chemische sector met grote wereldspelers, maar ook kleinere bedrijven. De meeste van deze bedrijven zijn gevestigd in de Kanaalzone tussen Gent en Terneuzen, een aantal in het havengebied in Vlissingen en enkele elders in Zeeland, zoals Eastman in Middelburg. In totaal is de industrie in Zeeland goed voor zo'n 25.000 banen, waarvan veel in de chemie. Niet alleen bij die chemische bedrijven zelf, maar ook bij onderhoudsbedrijven, ofwel de maintenance. Voor die bedrijven wordt nu zelfs een speciaal terrein ontwikkeld: het Maintenance Valuepark in Terneuzen.

2. Wat is de reden dat de  chemische industrie zo sterk vertegenwoordigd is in Zeeland?

Dat is grotendeels te danken aan onze uitstekende infrastructuur. Zowel wat betreft wegen, (goederen)spoorwegen en waterwegen, als telecommunicatie, de aanwezigheid van een zeer betrouwbare energievoorziening en een ondergronds leidingennetwerk. Hoewel al deze aspecten belangrijk zijn springt de aanwezigheid van de havens er wel uit in dit geval. Het feit dat je hier met je bedrijf direct aan een kade kan zitten om je goederen via binnenvaartwegen of de Noordzee verder te vervoeren is voor veel bedrijven een groot voordeel, of soms zelfs een harde eis.

 3. Waarom is een groot deel van de chemische bedrijven gevestigd in de Kanaalzone tussen Gent en Terneuzen?

Dat heeft een historische reden. Destijds was er veel betaalbare grond beschikbaar, die net als nu goed bereikbaar was via diep vaarwater en er was veel gekwalificeerd personeel in de regio. Toen er daar eenmaal een paar grote spelers gevestigd waren had dit een aanzuigend effect op andere bedrijven. Daar plukken we nu nog steeds de vruchten van.

Daarnaast speelt het een rol dat een groot deel van de bedrijventerreinen in de Kanaalzone gelegen zijn in het havengebied. Een voordeel van die terreinen is dat ze een hoge milieucategorie hebben, wat ze erg geschikt maakt voor industrie.

4. Waarom maakt het feit dat er sterke chemische bedrijven aanwezig zijn, de regio aantrekkelijker voor nieuwe chemische bedrijven?

Het is voor bedrijven voordelig om deel uit te maken van een sterk cluster van bedrijven. Ze kunnen bijvoorbeeld gebruik maken van al aanwezige faciliteiten, dienstverleners, kennis en opleidingen die personeel kunnen leveren. Bovendien laat de aanwezigheid van andere soortgelijke succesvolle bedrijven zien dat de locatie blijkbaar een goede voedingsbodem biedt voor het ondernemen in deze sector.

5. Is het economisch klimaat in Zeeland wel geschikt voor de chemische industrie? Hoe zit het met de beschikbaarheid van grondstoffen, energie, de internationale concurrentiepositie, samenwerking en innovatie?

Er wordt in Zeeland hard gewerkt aan vernieuwing en vergroening van de sector.

Bijvoorbeeld binnen het platform Smart Delta Resources, waar 11 grondstof- en energie-intensiever bedrijven in de Delta-regio (Zeeland, West-Brabant en een deel van Vlaanderen) bij aangesloten zijn. Door het uitwisselen van grondstoffen en reststromen proberen zij zogenaamde industriële symbiose te bereiken en uit te bouwen tot concrete business cases. Dat betekent concreet dat ze activiteiten ontwikkelen die hen beide winst oplevert, zoals het inzetten van overtollig waterstof uit de naftakrakers van DOW als grondstof voor Yara en ICL-IP via een buisleidingentracé. Dit bespaart een hoop CO2 uitstoot, het energieverbruik daalt en er zijn minder vrachtwagens op de weg. Het mooie is dat het mogelijk is dit project op te schalen naar nieuwe bedrijven.

Door middel van dit soort initiatieven verbeteren bedrijven in de regio hun concurrentiepositie op de wereldmarkt en werken ze tegelijkertijd aan ecologische en maatschappelijke verbeteringen doordat ze bijvoorbeeld minder CO2 uitstoten, minder grondstoffen verbruiken of minder stroom verbruiken. Dit is slechts één voorbeeld, andere initiatieven zijn het Kennis- en innovatiecentrum Maintenance Procesindustrie, Bio Base Europe Training Center, Valuepark Terneuzen en het Maintenance Valuepark.